lunes, 23 de mayo de 2022

Los topónimos Lopearria y Lopearriza

Estos topónimos medievales eran de la zona de Deba y es posible que se trate de variantes de un solo topónimo, aunque aquí serán tratados como dos topónimos.
Los dos testimonios aparecen en el libro Archivo Municipal de Deba. II. Libro de Apeos y Ventas de Tierras Concegiles. (1482-1483), ambos en el mismo año, Lopearria en el doc. 124, año 1483:

Començando en el monte que llaman Lopearria, començando debaxo de la pieça de Lope llamada (blanco), dende adelante fasta las cruzes e segun bienen las cruzes...
Lopearriza, en cambio, aparece en el doc. 181, año 1483:
E mas el castañal de Ecurayn como esta çercado alderredor de cruzes en filo de tres a tres, pegado a Lopearriça, ge lo apearon e vendieron.
Lopearria es un topónimo transparente, Lope + harri 'piedra' + -a, artículo. En Lopearriza están Lope + harritza, siendo este último un compuesto de harri + -tza. Harritza es una palabra que ha dejado algún testimonio en los textos vascos:
1 harritza.
(V, G, AN), artza (V-ger). Ref.: A (arritza, artza); Etxba Eib.
Pedregal. "Ixa Arrazolarañok arritzia Anboto azpixan" Etxba Eib. Cf. Dv: "Arritze (V), lieu couvert de pierres" y "Arritzeta (V), amas de pierres" ( A); en realidad, ambas formas parecen ser deducidas de arritzetan de Uriarte. Cf. 2 hartze.
Beste batzuek berriz erori ziran arritzetan, non etzeukaten lur asko. Ur Mt 13, 5 (Ur (V) arritzetan; Dv toki harritsuetara). Bildur ikaraz dabil, lokatz ala arritzan, / Egingo ete daben ankea ipiñi. AB AmaE 363. Konstantzi artzako esaten eutsen, portuko artza edo arritza baten ondoan bizi zalako. Echta Jos 220. Zittalok, eztaukazue artza orretan dabillen erresakien bilddurrik? Ib. 59. Ezkongaietan bidexiortzat / nik arturikan trenbide, / arritza artan zapatak guztiz / apurtu bere al dire. Ayesta 137.
Como se puede ver, los primeros testimonios son de la segunda mitad del siglo XIX por lo que el topónimo Lopearriza adelantaría más de 350 la aparicion de esa palabra.
En el nombre Lopearria es evidente su parecido con el topónimo Loparria, ya que ambos topónimos parecen estar formados por los mismos elementos.

No hay comentarios:

Publicar un comentario