Zarkindegi es un monte que está entre los pueblos de Beartzun y Aldude, en los Pirineos, entre la Navarra Alta y la Baja Navarra.
El testimonio más antiguo es zarquindeguico-mendia (1787). En los posteriores hay algunas variantes como sarguindéguy (1863), donde la silbante es diferente y, lo que no es nada comun, también la velar. Posiblemente se trate de un error de lectura/escritura y donde estaba <q> quedó como <g>. Afortunadamente, hay más testimonios que confirman que el nombre era Zarkindegi.
Se conocen dos análisis etimológicos. En el primero se explica lo siguiente:
OBS.- 871 metros de altitud. Según DMR: "Significado dudoso. Del vasco -degi 'lugar de'. Existe la voz vasca zarkin 'trasto viejo'. En el lugar está ubicada la muga fronteriza 121".El otro es del año siguiente, de 1999, tomando del trabajo de Michel Morvan Les noms de montagnes du pays basque:
Zarkindegui 860 m, comm. des Aldudes.El primer análisis estaría más cerca de lo correcto, aunque se puede hacer alguna pequeña corrección. El topónimo tendría dos elementos, zarkin y el sufijo -tegi, que al estar tras nasal ha sonorizado la dental. Zarkin, en la entrada del Diccionario General Vasco:
Écrit Sarguindéguy chez P. Raymond. Curieux nom peu clair. Ce pourrait être sarekin-degi “maison du fabricant de filets” ou une mauvaise graphie de hargin “maçon, tailleur de pierres” (?). Il y a en effet une maison Sarkindéa en contrebas de cette hauteur.
zarkin.La palabra mencionada en la primera etimología sería zaharkin:
1. (V-gip ap. Iz ArOñ ).
"Persona sin educación, tosca, abandonada" Iz ArOñ 245 nota. "Zarkiña: [...] Ori da zarkiñ zabitzena! " Ib. Quizá relacionado con zaharkin (q. v.).
Atso zarkinen bat eta arpegi zatarrekoa eskian badabil. msOñ 98. An dagitsoe eskale zarkinari arrera maitekorra. TAg GaGo 15. Ez kendu, orratio, agure zarkinari, biotzari irri-gogoa noznai damaion pattarra. TAg Uzt 253. Nekazaria kale-jazkeraz / nola jartzen dan ain zarkin, / ematen dute ote dijoan / asto bat krabeliñakin. And Auspoa 52-53, 62 (Villasante glosa: "zakar, itxusi").
2. "Zarkiña: jenixo zarkiñekua" Iz ArOñ. .
2.1
" Zarkiñ, (la) tierra tosca, dura" Iz ArOñ. .
zaharkin.En realidad ambas palabras tendrían el mismo origen, ya que están formadas con los mismo elementos, el adjetivo zahar 'viejo' y el sufijo -kin.
1. (Lh). (Sust.). Antigualla. "(L, Hb), vieillleries" Lh (pero en Hb solo hallamos xaharki con este sdo. ).
Ez ahal zuen berak horixe nahi? Ez ote zituen bere Lege Berriak haien lege zahar, uha zahar, zaharkinak oro ezeztu? Mde Pr 142.
1.1
(Sin sdo. peyorativo). Cosa del pasado.
Eta antzinako zaharkinekin ari naizenez gero, gehienetan bezala, Andima adiskide min eta euskalari trebeak [...] idatzi zidana aipatuko nuke hemen [...] Gernikako "Gabon-kante" delakoaren pasarte batez. MEIG I 251.
2. zarkin (V-ple-arr-oroz, G-goi-to, AN-gip ap. A). Trasto viejo.
3. "Zaarkin (V-m), remiendo del vestido" A.
4. (Adj.). Anticuado, envejecido. Cf. zarkin.
Itun au berria esatean, lengoa zarkintzat darakuskigu. Zarkin ta umela, berriz, aurki aitzekoa da. Ol He 8, 13 (Lç, Dv zahar, He antzutu, TB, Ker, IBk, IBe zahartu).
Para el topónimo, sin embargo, la más adecuada sería la primera palabra, zarkin, que puede ser el apodo de una persona. Por tanto, en el topónimo Zarkindegi se encontraría en la base el apodo Zarkin, quizás porque en esa zona tendría su chabola.
No hay comentarios:
Publicar un comentario