lunes, 21 de noviembre de 2022

El antropónimo Txarboran

Txarboran es un antropónimo hipocorístico que aparece solo una vez, en el libro Archivo Municipal de Ataun (1268-1519), doc. 45, del año 1504, donde aparece Charborán de Esaiz.
En otros documentos del mismo libro aparecen nombres similares, como en el doc. 18, del 1409, p. 53, Borborán de Vgarte, p. 61 Corborán de Vgarte y p. 64 Gorborán de Vgarte. En otro documento del libro, doc. 27, año 1541, Gorborán de Ybarluçea. Por último, en el mismo documento donde aparece Txarboran hay otros dos nombres parecidos, en el doc. 45, año 1504, Borboran y Borboran de Echeverria, quizás la misma persona.
Por tanto, tenemos tres variantes en los textos antiguos de Ataun: Borboran, Corborán y Gorborán. En todos varía la consonante inicial, en una quizás ha ocurrido una asimilación, creándose b-b. en las otras, la oclusiva inicial se ha sonorizado o asordizado, pero los nombres recuerdan al topónimo Gorbaran, formado a partir de ese antropónimo. En esa entrada hay más testimonios, recogidos de los documentos navarros medievales.
Es destacable que además del cambio C- > Tx-, uno de los procedimientos para crear hipocorísticos, también la primera vocal también ha cambiado, ya que en los demás testimonios es /o/. P. Salaberri en su libro Izen ttipiak euskaraz muestra un antropónimo muy similar, p. 62:

Korboran (eta Gorboran inoiz) -> Txorboran: Chorboran de Echayz (Amezketa, 1519, Aierbe, 2006, 314, 345. or. Badaiteke Ch- hori [k] irakurri behar izatea, ez [c], baina hirutan azaltzen da, ez behin bakarrik) = Chorboran de Esays (ibid., 347. or.).
Uno es Charborán de Esaiz y el otro Chorboran de Echayz, posiblemente la misma persona. No se puede rechazar la posibilidad de que la primera vocal de Txarboran sea errónea. La estabilidad del nombre de  origen no es grande, como se puede ver por los ejemplos mostrados.

No hay comentarios:

Publicar un comentario