Txominurtzillo es un bosque de Zornotza, oficialmente Amorebieta-Etxano. Los testimonios más antiguos son del siglo XVIII: Chomin-Ursillo (1733), Chomin Urcilo (1733). Desde entonces, aunque ha habido algún cambio mínimo, el topónimo apenas ha cambiado.
El topónimo tendría dos elementos, el antropónimo Txomin y el nombre urtzulo:
UR-ZULO (V, AN-gip-araq, B; urtzulo AN-gip), UR-ZILO (AN-gip, B, BN-baig-lab; SP (-lh-), vEys; urxilo H (L)), UTZULO (Lar), UTXULO (H (G)). Ref.: A (ur-zulo, ur-zilo); EAEL 69; Izeta BHizt2 (ur-zilo). a) Pozo. "Puits, citerne" SP. "Poza, putzua, utzuloa" Lar. "Ollas en el río, utzuloak" Ib. "Aljibe" A. "Le mot signifie proprement une dépression, un enfoncement ou l'eau se détient" H (s.v. uxuloa). "Gure baratzean badugu ur-zilo ederra" Izeta BHizt2.Txomin es un hipocorístico creado a partir del antropónimo Domingo, que actualmente sigue en uso.
Ur-zulo baten ertzean arrizko aska bat zegon. Berron Kijote 53. Pozabera edo ur-zulo zikin bat bazin barruan, tellatuko urez betetzen zana. Ataño TxanKan 144. Isaakek ur-ziloari Ezek (Aharra) eman zion izena. Bibl Gen 26, 20. Jauna, ez daukazu ezer ura ateratzeko, eta ur-zuloa sakona da. IBk Io 4, 11 (Lç, He, Dv, EvS, Leon, Or, IBe p(h)utzu, LE butzu; TB zupu, Ol osin, Arriand oxin, Ker patin).
Charco. "Urtzuloa, gouffre, mare d'eau" H.
Antxe, errekondoko ur-zuloan, zuten txarri-taldeak ere etzanaldirik atsegiñena. TAg Uzt 268.
Ur-zulo zikin bat egiñik gelditu zan; zeñari geroztik, itsaso illa deritza.Lard 21.
"(V-ple-m, G-to), manantial" A.
Toma de agua.
Burdin-esteak-eta sartu zituen [bonberuak] lurreko ur-zuloetan. Erkiag BatB 13.
(Zubiau Burd 98). Depósito de agua en una ferrería.
b) "Gran bebedor de agua. Gure mutikua urzulo demasa da" Elexp Berg.
La segunda parte del topónimo es más interesante, ya que aparece la variante urtzilo. Seguramente ha ocurrido una disimilación u-u > u-i, aunque también puede que se haya usado la variante zilo en vez de zulo 'agujero', siendo ur 'agua' el primer elemento.
El topónimo, además, es el segundo testimonio de esa palabra, siendo la primera la del diccionario de S. Pouvreau, de mediados del siglo XVII.
No hay comentarios:
Publicar un comentario