Mostrando entradas con la etiqueta korta. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta korta. Mostrar todas las entradas

sábado, 10 de julio de 2021

El topónimo Jaunmartxinsantxeskorta

 Este topónimo tan largo se encuentra en el libro Archivo Municipal de Elgueta (1181-1520), según parece desapareció y, por tanto, es ésta la información más antigua y posiblemente la única.
Hay tres testimonios, todos diferentes, el primero está en el doc. 34, año 1458:

E el dicho sel llamado Vlabarr ha por linderos de la vna parte el exido que llaman Barluçe, e de la otra el sel que llaman de Martínsanchescorta.
Los últimos dos testimonios, en el doc. 45, año 1482:
Testimonio de Pero Peres de Leaniz e Martín Yvannes de Asurdi e Furtuno de Ugalde, sobre el monte de Jaunmartínsaescorta.
[...]
e por ello que avía mandado el dicho conçejo vender el monte del sel de Donmartínsaescorta e dixieron al dicho alcalde que dyese un plazo conbenible para cortar el dicho monte para carbón.
El topónimo tiene tres variantes, Martínsanchescorta, Jaunmartínsaescorta y Donmartínsaescorta. Es curioso que los dos últimos testimonios aparezcan en el mismo documento, con comienzos diferentes, jaun- 'señor' y don- 'don', lo que es señal de que se pueden considerar sinónimos. El primer testimonio no ha tomado ningún elemento al comienzo, jaun o don. La última diferencia corresponde al patronímico, en el primero es Santxez y en los otros dos es Saez, ambos era patronímicos del antropónimo Santxo y en aquella época no estaban completamente fijados.
El topónimo tendría tres/cuatro elementos, jaun/don + Martin + Santxez/Saez + korta 'sel, corral'.

martes, 21 de julio de 2020

El topónimo Munikorta

Se conoce una fuente para este topónimo alavés. Del libro Onomasticon 5: Toponimia alavesa : seguido de mortuorios o despoblados y pueblos alaveses de Gerardo Lopez de Gereñu:
MUNICORTA, término de Aramayona.
Aunque no hay testimonios anteriores, hay posibilidad de realizar un análisis, ya que contiene elementos conocidos. Pero hay dos posibles análisis, ya que hay dos explicaciones. Por una parte, el antropónimo Muni- 'Munio' más la palabra korta 'cuadra'. Por la otra, el antropónimo Muniko, explicado en este blog y korta. En esta última explicación, debió ocurrir una haplología: Muniko + korta > *Munikokorta > Munikorta, fusionándose las dos sílabas similares.
No hay manera de saber cual es la interpretación correcta, ya que ambas son posibles y si en la base está Muniko, la haplología debió de ocurrir tan pronto se formó el topónimo.

martes, 28 de enero de 2020

El topónimo Andrauriakorta

Era este un topónimo guipuzcoano del que solo se han recogido dos testimonios, ambos de finales del siglo XV. Aparecen en el libro Onomasticon 15: Arrasateko toponimia:
ANDRAURIACORTA, arroyo que desçiende de    1476    HO (1), 29 or.
ANDRAURIA CORTA, en                1477    HO (1), 58 or.
Realizando el análisis etimológico, sería un topónimo compuesto de dos elementos Andrauria y korta, como Andransakorta. En la base estaría el antropónimo femenino Andrauria, que mencionó A. Irigoien en su libro Pertsona izenak euskaraz:
3.18. ANDRE AURIA: Andre Auria, (1366, PN-XIV, F.Sang., 478 orr.), Uztarroz Goyena-n.
Ikus Leire-ko dokumentazioan XI menderako ANDERE AURIA: Andere Auria Acenariz, 1085, f. 43), eta Andere Auria Zaarra, (1085, f. 44).
Eta XII mendean ANDRE AURIA / ANDERE AURIA: Andre Auria, (1190 inguruan, El gran Pr. Nav., dok. 65); Andre Auria et filia eius Christina, (1157, Doc. Artajoneses, dok. 103); Andere Auria, (c. 1158-1159, Doc. Artajoneses, dok. 126).
Bada DOYNORIA ere, erdarazko ordain zehatza: dona Doynoria, (1330, PN-XIV, F.Est., 256 orr.), Casanueua-n. Ikus ORIO, ORIA.
Los testimonio toponímicos de Mondragón muestran la variante Andrauria, también que la extensión del uso de este nombre llegó hasta el oeste guipuzcoano.

martes, 21 de enero de 2020

El topónimo Andransamendi

Era este un topónimo alavés, del pueblo de Aríñez, en vasco Ariz. Se conoce un solo testimonio, de comienzos del siglo XVI, que aparece en el libro de G. Lopez de Gereñu Toponimia alavesa:
ANDRANSAMENDI, 1517, labrantío de Ariñez.
El examen del topónimo es sencillo conociendo la existencia del antropónimo Andransa, que en la entrada dedicada al topónimo Andransakorta se dio su etimología y algún ejemplo. En esta entrada se añadirá otro testimonio del antropónimo a añadir a los escasos testimonios recogidos por A. Irigoien, concretamente, los que aparecen en el libro Repartimientos y Foguera-Vecindario de Bilbao (1464-1492):
Andrransa de Çeberyo (doc. 1, año 1464),
Andra Ansa de Çeberyo (doc. 2, después del año 1470),
Andraansa de Çeberyo (doc. 3, en torno a los años 1473-1475).
Se trataría de la misma persona, Andra Antsa de Zeberio, aunque se escribiese de tres maneras diferentes. La doble vocal del último testimonio podría indicar que en la conciencia de los hablantes todavía era considerado un nombre compuesto, como ocurre con el segundo testimonio.
Si los testimonios recogidos en la entrada de Andransakorta eran navarros, la mencionada Andra Antsa de Zeberio, era del occidente vasco, de Bizkaia, no lejos del topónimo alavés, ni tampoco del guipuzcoano Andransakorta.

viernes, 3 de enero de 2020

El topónimo Andransakorta

Fue un topónimo del valle de Léniz, en euskera Leintz harana, más concretamente el nombre de un sel. En el libro Archivos Municipales (1260-1520): Antzuola (1489-1497), Aretxabaleta (1506), Eskoriatza (1260-1519) y Leintz-Gatzaga (Salinas de Léniz) (1372-1516) hay varios testimonios: Andransacorta (año 1514, doc. 23), sel de Andransacorta (año 1514, doc. 24), Andransacorta (año 1514, doc 26) y Andrausacorta (año 1515, doc. 30). Todos los testimonios son iguales, excepto el último, aunque éste tiene una sencilla explicación, ha ocurrido una cacografía, donde había una <n>, se ha entendido como una <u>.
Para hacer el análisis del topónimo hay que partir de lo conocido y en este caso sería la palabra korta, que tiene varios valores, uno de los cuales es del de 'sel'. La parte que queda no es complicada, ya que se trata de un antropónimo, no muy extendido, pero cuyos elementos son conocidos, aparece en el libro de A. Irigoien Pertsona izenak euskaraz:
3.17. ANDRE ANSA: Andre Ansa, (1366, PN-XIV, F.Sang., 504 orr.), Nauascues-en.
Ikus XIII menderako ANDRANSSA Nafarroan: circa peçam de Andranssa, (1226, El gran Pr. Nav., dok. 198). Ikus SANSO.
Por tanto, se trataría de un antropónimo formado por dos elementos, por una parte andre 'señora' y por la otra Ansa, la variante femenina de Antso 'Sancho'. No dejó numerosos testimonios pero pasó a la toponimia, como muestra el topónimo Andransakorta.

martes, 16 de julio de 2019

El topónimo Otsandagorta

Otsandagorta es el nombre de un bosque en Zeanuri, Bizkaia. Parece ser que en este topónimo aparece la africada original, a no ser que haya sido restituida posteriormente. Hay que tener en cuenta que en Otxanda la africada que aparece es <tx>, y que en en casi todos los testimonios del antropónimo Otxanda están escritos con <ch>, es decir, que actualmente se escribirían con <tx>.
Si el primer elemento es el antropónimo Otxanda, aunque conservando la pronunciación más antigua, el segundo elemento es korta, palabra muy extendida en toponimia. Actualmente se puede traducir por 'cuadra', pero antiguamente también era conocida para denomiar a los seles, recintos en los campos dedicados a la ganadería. Seguramente ese sería el significado del topónimo Otsandagorta.